Denemarken wordt vaak genoemd als voorbeeldland voor warmtenetten, omdat de kosten voor ontwikkeling en aanleg daar lager zouden zijn. De collega’s van de Nederlandse Stichting Warmtenetwerk en TNO hebben de oorzaken van verschillen onderzocht en ook wat Nederland kan leren van de aanpak in Denemarken.
Het onderzoek is uitgevoerd via casusanalyses, interviews en een werksessie met partijen uit de Nederlandse warmtesector. Ook in Vlaanderen kunnen we wellicht enkele lessen trekken uit deze vergelijking. In Denemarken is vooral ervaring opgedaan met middentemperatuurwarmte; deze studie richt zich daar dan ook op. Dit betekent dat niet automatisch alle conclusies ook gelden voor (zeer) lagetemperatuur warmtenetten.
Het rapport gaat dieper in op de verschillen tussen beide landen bij de ontwikkeling en aanleg van warmtenetten en op wat dit betekent voor de kosten. Hierbij is gekeken naar verschillen op de volgende thema’s:
Warmtenetten in Denemarken
In Denemarken vormen warmtenetten al decennialang een belangrijk onderdeel van het nationale energieaanbod. De opkomst van warmtenetten begon in de jaren ’70 als reactie op de oliecrisis. In 2025 is ongeveer 70% van de Deense huishoudens aangesloten op een warmtenet. Het maatschappelijk draagvlak voor warmtenetten is groot, mede door de hoge aansluitgraad, transparantie in tarieven, rol van warmtenetten als algemene nutsvoorziening en de centrale rol van gemeenten.
Denemarken heeft een non-profit principe voor warmtebedrijven en kende lange tijd in aangewezen gebieden een aansluitplicht op warmtenetten. De planning en ontwikkeling van warmtenetten gebeurt grotendeels op gemeentelijk niveau.
Langetermijnvisie
De ontwikkeling van warmtenetten in Denemarken kenmerkt zich door een integrale en langetermijngerichte benadering. Projecten worden opgezet met het oog op toekomstige uitbreidingen en koppelingen, waarbij de infrastructuur als geheel centraal staat. Dit betekent dat men niet alleen kijkt naar het huidige project, maar ook naar de rol ervan binnen een groter netwerk. In Denemarken wordt bovendien veel tijd besteed aan de planfase, waarin verschillende scenario’s en ontwerpopties worden onderzocht. Daarbij is de integratie van warmte met het elektriciteitssysteem een vanzelfsprekend onderdeel van de visie: warmtenetten zijn daar een flexibele schakel in het energiesysteem, met opslag en koppeling aan duurzame stroomproductie.
Techniek en uitvoering
Op technisch vlak valt op dat Denemarken sterk inzet op standaardisatie en innovatie. Twin pipes en kunststofleidingen zijn daar breed toegepast, ook voor hoge temperatuur warmtenetten, wat de aanleg versnelt en de kosten verlaagt. De aanlegdiepte is doorgaans minder groot dan in Nederland. Ook het ontwerp van tracés is in Denemarken eenvoudiger door het gebruik van standaard bochten en componenten. Woningaansluitingen worden in Denemarken meestal bovengronds en aan de buitenzijde van de woning gerealiseerd, waardoor inpandige werkzaamheden en kosten beperkt blijven.
Lees hier het rapport “Vergelijkende Analyse van Warmtenetpraktijken: lessen uit Denemarken voor Nederland”
